Ihlamur (Tilia spp.)

Tiliaceae (Ihlamurgiller) familyasının 35 cinsinden biri olan Ihlamurlar çoğunlukla ağaç, ender olarak ta boylu ağaççık görünümündeki bitkilerdir. Bu bitkinin gövde odunu, kabukları, çiçekli dalları ile tomurcuklarından geniş oranda yararlanıldığı gibi, park ve bahçelerde de süs bitkisi olarak yetiştirilir. Ülkemizde doğal olarak yetişen 3 tür; Tilia rubra DC., Tilia platyphyllos Scop. ve Tilia argentea Desf.ex DC. (Syn: Tilia tomentosa Moench) dır. Tilia cordata Mill., vatanı Avrupa olmakla birlikte ülkemizde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde 18.125 ha. alanda yayılış gösterir. Tahmini potansiyeli 252.940 kg/yıl’dır.

Tıbbi amaçla T.rubra DC., T.cordata Mill.ve T.platyphyllos Scop. türleri kullanılmaktadır. Kabukları; ip, hasır vb. imalinde, odunu; kurşun kalem, tersimat tahtası, odun kömürü imalinde, çiçekleri; tıbbi amaçla ve kozmetikte değerlendirilmektedir. Ihlamur türlerinden tıbbi değeri olanların çiçeklerinde tanen, müsilaj, şeker, zamk, sabit yağ ve ıhlamur çiçeklerine tıbbi değer kazandıran % 0,5 oranında bir uçucu yağ bulunur. Uçucu yağın bileşiminde parnesol adı verilen seskiterpenik bir madde bulunmaktadır. Ihlamur yaprakları ise tiliacin isimli bir madde taşır. Ihlamur kabuklarında bulunan maddelerin yatıştırıcı özelliği olup, safra kesesi ve karaciğer hastalıklarına karşı hazırlanan preperatların terkibine girer. Ihlamur çiçekleri ise kozmetikte teskin edici banyo sularının hazırlanmasında ve cilt temizleyici losyonların imalinde kullanılır. %1’lik infüzyonu da üretik ve terletici olarak değerlendirilmektedir. Göğüs yumuşatıcı, idrar söktürücü, bronşları açıcı, mide kramplarını giderici, terletici, albümin oranını düşürücü, çarpıntı ve uykusuzluğu giderici, safra ve balgam söktürücü özelliklerinin yanı sıra banyo sularına katılması halinde teskin edici ve dinlendirici etkisi de drog özellikleri olarak belirtilebilir. 

TSE tarafından hazırlanan 3223 sayılı standart tıbbi özelliği olan türleri kapsamakta ve ıhlamurlar; çiçek ıhlamur, yapraklı çiçek ıhlamur ve yaprak ıhlamur olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. Rutubet oranları ile yabancı madde miktarı belirtilmektedir. Ihlamur yaprak ve çiçekleri adı altında ihracatı yapılmaktadır. Başta Almanya, Belçika, Lüksemburg ve Mısır olmak üzere birçok ülkeye ihraç edilmektedir.

Tilia.jpg