Menengiç (Pistacia spp.)

Anacardiaceae (Sakızağacıgiller) familyasının bir türü olan menengiçler maki bitkileriyle birlikte bulunur. Pistacia terebinthus L.’e Antep fıstığı aşılandığında P. vera L. (Antep Fıstığı) üretilebilmektedir. Sahipli arazilerde bu yola başvurularak gelir temin edilmektedir. Yaprakları üzerinde Pemphigus corniculatus Pass. isimli böcek tarafından mazı meydana getirilir. Meyveleri, odunu ve yaprak mazıları kullanılmaktadır. Ülkemizde 17.637 ha. Alanda yayılışı vardır. Tahmini potansiyeli 247.750 ton/yıl’dır. 

Ağaç şeklinde olanlarının gövdesine yara açılmak suretiyle terebentin chi otica (sakız) elde edilir. Güzel kokulu olan ve % 9-12 arasında uçucu yağ içeren bu terebentin, bal kıvamında, şeffaf açık sarı renkli ve alkolde kolayca eriyebilir özelliktedir. Myricetin, reçine ve gallik asit içermektedir. Bitkinin kabuklarında da %25 oranında tanen bulunmaktadır. Yapraklarda böcek tarafından oluşturulan mazılar da fazla miktarda tanen taşır ve özel kullanım alanları vardır. Terebentin, dâhilen balgam söktürücü olarak kullanıldığı gibi birçok yakının terkibinde de yer alır. Mazılar ise kıymetli ipek kumaşların boyanmasında, şaraba renk vermede ve tütsü maddesi olarak kullanılmaktadır. Bitum yağı adı verilen yağı sabun imalinde kullanıldığı gibi, araba koşumlarının deri aksamında kullanılarak deri kayışların yumuşaklığı ve dayanıklılığı artırılır. Meyveleri kavrularak yenilir. Pres artığı küspesi hayvan yemi olarak kullanılır. Drog olarak, gövdeden elde edilen terebentin balgam söktürücü, göğüs yumuşatıcı ve idrar söktürücü özelliği vardır. TSE tarafından standardı hazırlanmamıştır.

Pistacia_terebinthus.JPG
Fotoğraf Kaynağı: Orman Genel Müdürlüğü BİYOD Veritabanı